زندگینامه میر زاحبیب اله رشتی

فرزندان

او سه فرزند ذکور داشت که عبارت‌ بودند از:

  • آیت الله شیخ محمد رشتی (متوفی ۱۳۱۶ ه.ق)،پدر حاجی آقابزرگ رشتی و سرهنگ عبدالحسین صوفی سیاوش و پدر بزرگ حاج ناصر صوفی،سرهنگ محی الدّین صوفی، دکترپروین صوفی سیاوش.
  • شیخ اسماعیل آیت الله زاده رشتی (مشروطه خواه و نماینده مجلس)(متوفی ۱۳۴۳ ه.ق/ ۱۳۰۳ه.ش)
  • آیت الله شیخ  اسحاق رشتی(مجتهد مشهور عصر پهلوی که در تهران سکونت داشت)(متوفی ۱۳۵۷ ه.ق/ ۱۳۱۷ ه.ق).پدر مهندس شمس الدّین غروی(نماینده مجلس شورای ملّی].

نپذیرفتن مرجعیت

با این که بعد از شیخ مرتضی انصاری از نظر مقام علمی و تدریس منحصر به فرد بود و بالاترین جایگاه را نزد شاگردان شیخ مرتضی انصاری داشت ، ولی به دلیل احتیاط از تصدی مرجعیت عامه و زعامت دینی شیعه و تصرف در وجوهات ، کناره گیری کرد و میرزا محمد حسن شیرازی ، صاحب فتوای تنباکو را بر خود مقدم داشت. وی معتقد بود که میرزای شیرازی بهتر از هر کس دیگر می تواند رهبری مذهبی و سیاسی تشیع را عهده دار شود. به همین دلیل ، هنگامی که علما و دانشمندان ، مردم را به تقلید از میرزا حبیب الله رشتی ارجاع دادند، وی نپذیرفت و اعلام کرد که دنیای اسلام به مرجع سیاستمداری نیاز دارد که بتواند توطئه های دشمنان را خنثی کند و میرزای شیرازی در این کار از همه مناسب تر است.

 

میرزای رشتی و شیخ فضل الله نوری

حاج میرزا حبیب الله رشتی، مدرس والا مقام و پرشاگردی که « از روی عمد تجاهل می ورزید و شاگردان خود را نمی‌شناخت و گوش به حرف آنان نمی‌داد تا از او پول و اجازه اجتهاد نخواهند» در تقریظ خویش بر رساله کوچک اما محققانه‌ای که مرحوم حاج شیخ فضل الله نوری، پیرامون قاعده فقهی « ضمان الید»، نگاشته و ضمن آن به نقل اقوال و نقد آراء فقها در این زمینه پرداخته است شیخ شهید را از نظر علمی در اوج قلۀ تحقیق و تدقیق، شناخته و مرجعی شایسته، و مجتهدی ماهر و متبحر و کامل و جامع شمرده است. و هرگز مانع از اعطای اجازه اجتهاد به شیخ شهید و تأیید مقام مرجعیت ایشان نمی‌گردد و در این میان، از جمله تعبیرات لطیف و پرمعنایی که وی در توصیف فرد طراز اول حوزه، و « نور دیده خویش، شیخ فضل الله» به کار گرفته، تعبیر «العالم الاواه» (عالم پر سوز و گداز) است، که این امر خود ارزش مفاد تقریظ حاجی بر رساله مزبور را ، بیشتر می سازد.

شاگردان

برخی از شاگردان او که به نوبه خود از مشاهیر فقهای آن زمان بودند و به شاگردی میرزای رشتی مفتخر بودند، عبارت‌اند از:

۱- آیت الله میرزا ابوالقاسم امام جمعه تهران

۲- آیت الله حاجی آقامحمدابراهیم مجتهد رشتی (متوفی 1309ق)

۳- آیت الله حاج ملا محمد خمامی

۴- آیت الله شییخ عبدالله مازندرانی(مرجع تقلید و زعیم مشروطیت)

۵- آیت الله سید حسن صدر

۶- آیت الله سید عبدالمجید کروخی

۷- آیت الله شیخ حسین لاکانی

۸- آیت الله سید ابوالقاسم اشکوری

۹- آیت الله شیخ عبدالرسول حجت انصاری

۱۰- آیت الله  سید محمدکاظم یزدی

۱۱- آیت الله میرزاحسن نائینی

۱۲- آیت الله ضیاءالدین عراقی(مرجع تقلید)

۱۳- آیت الله شیخ فضل الله نوری(مرجع تقلید)(اعدام 1327ق)

۱۴- آیت الله حاجی آقا میر رشتی (بحرالعلوم )(اعدام 1327ق)

۱۵- آیت اللهسید ابوالحسن اصفهانی  (مرجع تقلید)

۱۶- آیت الله شیخ شعبان دیوشلی (مرجع تقلید)

۱۷- آیت الله شیخ محمدعلی مدرس چهاردهی

۱۸- آیت الله محمد رضا حکیمی(ابوالمله)

۱۹- آیت الله میرزا ابوالفضل تهرانی

۲۰- آیت الله میرزا ابوالحسن انگجی

۲۱- آیت الله شیخ حسن مامقانی

۲۲- آیت الله سید علی اکبر فال اسیری

۲۳- آیت الله سید حاج میرزا حسن همدانی

۲۴- آیت الله سید صادق قمی

۲۵- آیت الله شیخ حسن تویسرکانی

۲۶- آقا شیخ محمد باقر بهاری همدانی

۲۷- آیت الله سید عبدالکریم اعرجی (با اجازه روایت)

۲۸- آیت الله حاج میرزا احمد دیلارستاقی لاریجانی (با اجازه اجتهاد)

۲۹- آیت الله سید علی آقا میری دزفولی (اجتهاد)

۳۰- آیت الله شهید شیخ علی گیگاسری فومنی(مقتول 1328ق)

۳۱- آیت الله شهید شیخ عبدالغنی بادکوبه‌ای

۳۲- آیت الله شیخ محمد رضاتنکابنی 

33- آیت الله شیخ سیّد محمود روحانی(متوفی 1323ش)

34- آیت الله شیخ حاج آقا رضا مجتهد رشت(متوفی 1321ق)

آثار

  • در علم اصول: رساله فی الضد و اقتضاء الامر بشی ء النهی عنه و عدمه، التعادل و التراجیح، بدایع الافکار، اجتماع الامر و النهی، رساله فی مقدمه الواجب، رساله فی المشتق، التقریرات.
  • در علم فقه: کتاب الطهاره، الحاشیه علی المکاسب، کتاب الزکاه، کتاب الاجاره، الالتقاط، کتاب العضب، کتاب القضاء و الشهادات، الوقوف و الصدقات، رساله فی اللباس المشکوک، حاشیه علی منهج الرشاد، حاشیه علی نجاه العباد، حاشیه علی النخبه.
  • در علم تفسیر:

حواشی بر تفسیر جلالین، و علم کلام : الامامه، کاشف الظلام فی حل معضلات الکلام است.

منابع

۱-چهل سال تاریخ ایران، به کوشش ایرج افشار، ج ۱، ص ۱۹۴، ۲۲۳، ۲۳۴، ۲۴۵، ۷۵۰.

۲-نام‌ها و نامدارهای گیلان، جهانگیر سرتیپ پور، نشر گیلکان، ص ۱۲۶.

۳-ریحانه الادب، علامه میرزا محمدعلی مدرس، }۲، ص۳۰۷ و ۳۰۸.

۴-روزنامه جام جم، شماره ۱۷۳۷.

۵-گلشن ابرار، ج ۱، ص ۳۷۸، رضا مظفری.

/ 0 نظر / 83 بازدید