درباره ما
علی اکبری لیاولی

راهنماي وبلاگ
سايتهاي کاربردي سايتهاي خبري سايتهاي استان گيلان
آشنــــایـــی باســــرزمیـــن کــــلات نـــــــادری نويسنده: علی اکبری لیاولی - چهارشنبه ٥ مهر ۱۳٩۱


   سفر به سرزمین کلات نادرجهانگشاه


شهرستان کلات در145کیلومتری شهر مشهدمقدس واقع شده است

شهرستانی که هویتش را از نادر می گیرد و فراز و نشیب تاریخی اش را با نادر تجربه کرده است

 کاخ خورشید درکلات نادری

تاریخ سراسر درس است و آموختنی، وقتی کتاب تاریخ را ورق می زنی گویی با تو سخن می گوید. تپه خلق آباد،داغیان تپه کوچک،بازار،مسجدوکاروانسرای عباس قلی خان خود کتابی مجمل است،گاه شماردیلمی (سالنامه)و... ورق دیگری است که خود کتابی مستور در کتاب پربرگ تاریخ محسوب می شود. تپه های مارلیک رودبار تو را به روزهای بسیار دور می برد؛ به شکل گیری نخستین تمدن های انسانی و... .


    و این بار نوبت ورق زدن دفتر کلات است؛ کلاتی که به نام نادر رقم خورده و در میان کوه های هزارمسجد، روزگاری هزار هزار گنجینه در دلش جای داده است و هم اکنون نیز به عنوان میراث دار تاریخ استوار ایستاده است.
   


            کلات نادری

  کلات در لغت به معنی «آبادی و زیستگاه بر فراز کوه» است.

 

    از مشهد که به سمت شمال شرق خارج می شوی، آرام آرام کوه های هزار مسجد رخ می نماید. کوه هایی که گویی رنگ تاریخ به خود گرفته است و قدمت و تاریخ را می توان از چین و چروک های گونه کوهستانش خواند. آرام آرام وقتی از گذرگاه های کوهی عبور می کنی، می رسی به کلات نادری که علاوه بر کوهستان، فراوانی آب و رودخانه آن هم تعادل طبیعت را برایش هدیه آورده است و هم هوایی مطبوع با بهاری دلگشا.


 

برای نخستین بار، نام کلات در شاهنامه فردوسی در داستان حماسی فرود، پسر سیاوش آمده است، اما در هر صورت به رغم این که در دوره های مختلف تاریخی، منطقه کلات مورد توجه حاکمان بوده است، اما کلات نادری همان گونه که از نامش هویداست، هویتش را از نادر می گیرد و فراز و فرودهای تاریخی اش را با نادر تجربه کرده است که در ادامه به برخی از آنها اشاره خواهیم کرد.

   
    نادر، کلات نادری و کاخ خورشید

  نادرشاه افشار، زندگی پرفراز و فرودی داشته است، از یک سو در دوره ای از عمرش برای ایرانیان نماد اتحاد و دوام و جهانگشایی و حتی سخاوت بوده، اما از سوی دیگر بویژه در پایان عمرش تصویری خشن از او در تاریخ باقی مانده است تا جایی که پسرش نیز از آسیب وی در امان نمانده و پسر خود رضاقلی میرزا را کور می کند.
    هنگامی که نادرشاه افشار در خراسان به حکومت می رسد، ایران با آسیب جدی ضعف حکومت مرکزی روبه رو بوده است، آنگاه نادر نه تنها این اتحاد را برای ایرانیان به ارمغان می آورد بلکه مهاجمان ایران را نیز به عقب می راند و کشورگشایی اش را تا هندوستان ادامه می دهد.
    

در تاریخ از نادرشاه همواره به عنوان جنگجویی دلاور و بی باک یاد شده است. ادوارد براون در توصیف نادرشاه چنین می گوید: او یکی از بی باک ترین نوابغ نظامی ایران بود.
    نادرشاه هنگامی که به حکومت می رسد، دستور ساخت کاخی را در کلات نادری می دهد که هم اکنون به عمارت خورشید یا کاخ خورشید مشهور است. در تاریخ این گونه آمده که از این کاخ به عنوان محلی برای حفاظت از گنجینه نادر استفاده می شده است. این کاخ که تا پایان عمر نادر نیز نیمه کاره ماند، اما با همین شرایط در مدت زمان حکومت نادر مورد استفاده قرار می گرفته است.
    

هنگامی که از کلات به عنوان قطب گردشگری شرق ایران سخن می گوییم، ناگزیر از سخن گفتن در مورد نادریم، چراکه هویت تاریخ کلات بیش از هر چیز برگرفته از نادر است و البته نباید این نکته را نیز فراموش کنیم که کلات ویژگی های خاص خودش را داشته است که مورد توجه جهانگشایی مانند نادر قرار می گیرد.
    سرزمین کلات باتوجه به این که در میان کوه قرار گرفته، به سرزمین دژهای نفوذناپذیر شهرت دارد و دلیل انتخاب کلات توسط نادر نیز همین نفوذناپذیری آن بوده است. به عبارت بهتر کاخ خورشید، کاخ و گنجینه گنج های نادر بوده است، تخت طاووس، الماس کوه نور، الماس دریای نور و گنج های حاصل از جهانگشایی او به هندوستان که فراوانی آن و گرانبهایی اش در تاریخ شهره عام است تا جایی که می گویند نادر هنگامی که هند را فتح کرد و اهانت کنندگان به ایرانیان را به دار مجازات آویخت در برابر دریافت کلید گنجینه هندیان پذیرفت که حکمرانی را از حاکم هند سلب نکند و او حاکم هند بماند. او سپس گنجینه ای آنچنان ارزشمند با خود به ایران آورد که تا 3 سال تمام ایرانیان از پرداخت مالیات معاف شدند و هنوز نیز این جواهرات موجب افتخار ایرانیان است.
  

  او گنجینه را با خود به ایران آورده است و در کاخ سترگ خورشید در میان کوه ها آنها را محافظت می کرده است. کاخ خورشید، بنایی 3 طبقه است که البته هیچ گاه این بنای 3 طبقه به پایان نرسیده و وظیفه ساخت این بنا به عهده اسرای هندی بوده که نادر از سرزمین هندوستان آنها را به اسارت آورد.
    نکته: سرزمین کلات باتوجه به این که در میان کوه قرار گرفته، به سرزمین دژهای نفوذناپذیر شهرت دارد و دلیل انتخاب کلات توسط نادر نیز همین نفوذناپذیری آن بوده است
    این کاخ مجموعا دارای 12 اتاق است که داخل هراتاق نیز تزییناتی از نقاشی و گچبری دیده می شود. در میان این تزیینات، تصاویری از شاهزادگان نادری نیز به چشم می خورد. در وسط این بنای 8 ضلعی، برج های استوانه ای مانند در دو طبقه قرار دارد که محل اقامت شاه و خانواده اش بوده است. زیبایی این کاخ بیشتر در آرایش نمای خارجی کنگره دار ساختمان است که در آن معماری مغولی - هندی به چشم می خورد. داخل اتاق ها با نقاشی و گچبری تزیین شده اند. در وسط این بنا نیز از سطح پشت بام برجی مدور با ترک های شبیه نیم ستون معروف به خیاری احداث شده است. کاخ خورشید در طول زمان، دچار آسیب های فراوانی شد ازجمله این که هم اکنون ارتفاع بنای 25 متری آن به 20 متر کاهش پیدا کرده است و طبقه سوم آن به شکل مخروبه درآمده، البته در این سال ها به همت سازمان میراث فرهنگی استان خراسان رضوی این کاخ باستانی که در میان باغی از جویبارها و درختان بنا نهاده شده مورد مرمت قرار گرفته و هم اکنون به عنوان یکی از مهم ترین جاذبه های تاریخی شرق کشور مطرح است.
    
    دیدنی های طبیعی کلات


    فراموش نکنید که بنا به اعلام سازمان های جهانی، ایران به جهت جاذبه های طبیعی جهانگردی در رتبه پنجم جهانی جای گرفته و به جهت جاذبه های تاریخی رتبه دهم دنیا را دارد و به همین دلیل است که از زوایای مختلف همواره موردتوجه جهانگردان بوده است و باز هم فراموش نکنید کلات نادری، در فاصله ای کمتر از 2 ساعت از حرم رضوی هم از تاریخ در دلش به امانت دارد و هم از طبیعت پرنصیب است تا جایی که بسیاری به آن لقب بهشت گمشده داده اند.
    
    آبشار قره سو

    قره سو در جنوب غربی شهرستان کلات نادری واقع شده است. آب و هوایی خنک و ییلاقی دارد و دره تنگ آن زمینه شکل گیری آبشارهای زیبا را فراهم ساخته است و به برکت کوهستان نیز بارش های جوی دارد و همین ویژگی ها شرایط شکل گیری آبشارهای منحصر به فرد در این منطقه را فراهم آورده است. آب قره سو، آب گوارایی است تا جایی که حتی نادر به سبب این که از کیفیت آب کلات رضایت نداشته است، دستور می دهد آب کاخ را از قره سو تامین کنند. قره سو در 10 کیلومتری جنوب غربی کلات نادری واقع شده و در دل پیچ و خم های خود 8 آبشار زیبا را جای داده است.
    
    بند نادری

  بند نادری، سدی آجری است که مردم بومی ساخت آن را به نادرشاه افشار نسبت می دهند، اما برخی محققان نیز ساخت آن را متعلق به گورکانیان می دانند، اما در هر صورت با توجه به این که این بند در یک طبیعت منحصر به فرد معتدل کلات ساخته شده، منطقه ای است که هم می تواند یادآور تاریخ و هم بهره گیری از طبیعت باشد و مورد توجه گردشگران قرار گیرد.
    
    آبشار اورتکند


    منطقه اورتکند به صورت خاص به بهشت گمشده مشهور است، اما افسوس که جاده مناسبی ندارد و چند کیلومتر آن خاکی است و البته شاید همین خاکی بودن جاده باعث محافظت آن شده است. جاده دسترسی اورتکند از کیلومتر 105 جاده مشهد به کلات جدا می شود و پس از جدا شدن از جاده اصلی، باید حدود 22 کیلومتر پیش رفت. تفرجگاه اورتکند علاوه بر ییلاقی بودن، آب فراوان و کوه های سر به فلک کشیده سترگ و زیبا، به سبب غار آبی اش نیز شهرت دارد و این منطقه علاوه بر گردشگران داخلی، توجه گردشگران خارجی را نیز به خود جلب کرده است.


   
    سفر به خیر
    خراسان رضوی، بزرگ ترین برکتش رضای آل محمد است، همو که یادش دل را جلامی دهد، قلب را آرامش و جان را نیرو. در کنار زیارت، سیاحت در استان خراسان رضوی نیز بسیار جاذبه دارد. کوه های سترگ و بلند کلات، بهشتی را در دل خود جای داده است، رود چهچهه در کلات نادری در مرز بین ترکمنستان و ایران، چونان بلبلی چهچهه زنان می خرامد و می راند، جنگل ارس هزارمسجد در نزدیکی های کلات، طبیعتی منحصر به فرد دارد که بالاترین پیامش این است که هر نکته ای از ایران سرزمین سرسبزی و رویش و زندگی است.
    در کنار این آثار تاریخی، هنگامی که در جوار حرم رضوی از موزه و آرامگاه نادرشاه افشار دیدن می کنید، به خاطر داشته باشید که سرزمین رویاهای نادر، سرزمین گنجینه تخت طاووس و الماس کوه نور همین نزدیکی هاست، باید دل به جاده زد، کوه های بلند که سال ها بر کسی رخ ننموده و بیگانگان را به خود راه نداده است، هم اکنون به روی شما آغوش گشوده است و در کنار طبیعت زیبا می توانید از مجموعه آثار کاخ نادری در کلات دیدن کنید.
    آغاز را با نادر شروع کردیم، پایان را با افتخارهای خراسان به پایان رساندیم و نام نبردن از مرد بلندآوازه ادبیات پارسی ـ فردوسی ـ شرط مروت نیست و چه به که به عنوان پایانی از این مطالب، فردوسی را از نگاه نادر ترسیم کنیم. نادرشاه در توصیف فردوسی چنین می گوید: «شاهنامه فردوسی خردمند، راهنمای من در طول زندگی بوده است».
      
  منبع: ویرایش از  جام جم، شماره 3053 به تاریخ 7/11/89، صفحه 14
دوعکس کوه هزارمسجدبرگرفته ازسایت الله مزار

لينک      نظرات ()      

آخرين مطالب
موضوعات
(٦۳) آهنگها (٤) استان 'گلستان (۱) استان خراسان رضوی (٢) استان خراسان شمالی (۳۱) استان آذربایجان (۱) استان آذربایجان شرقی (٤) استان آذربایجان غربی (٢) استان اردبیل (٧) استان اصفهان (۱) استان البرز (٤) استان بندرعباس (۱) استان بوشهر (۱) استان تهران (٢٦) استان تهران 1 (۱۱) استان خراسان رضوی (٤) استان خراسان شمالی (٢) استان خوزستان (٢) استان زنجان (۱٢) استان سمنان (۱) استان سیستان وبلوچستان (۱) استان شمال خراسان (۱۱) استان فارس (۸) استان قزوین (۱۳) استان قم (۳) استان گرگان (٥) استان گلستان (٢) استان گیلان (٦٧) استان گیلان1 (٧) استان لرستان (۱) استان مازندران (۸) استان همدان (۱) استان کردستان (٧) استان کرمان (۳) استان کرمانشاه (۱۱) استان یزد (٢) بخش خورگام (۸) بخش خورگام 1 (٢٥) بخش خورگام 2 (۳٦) بخش خورگام 3 (٢٦) بخش خورگام2 (٢٠) بخش رحمت آباد (۱٧) بخش عمارلو (۳٧) تاریخ ایران (۸) تاریخ ایران2 (۱٢) تاریخ ایران3 (٦) تاریخ ایران4 (٥) تاریخ ایران5 (٥٠) حیوانات (٢) داروهای گیاهی (۱۱) دیلمان (٢۱) دیلمان 1 (٦) رودبار (۸) رودبارجنوب (۱) روستاها (٤) روستاهاشگفت انگیز (٥) سوسف (٢٠) سوسف 1 (۱۳) سوسف1 (٩) شعر (۱٤) شعر1 (۱۳) شعر2 (۱۳) شعر3 (۱۱) شعر4 (۳٥) شگفت انگیزترین گلها (٢) شهرستان رودبار (۱٤) شهرستان رودبار 1 (۱۱) شهرستان رودبار1 (۳۳) عکس ها (٢۱) عکس ها2 (٩) عکس ها3 (۱٧) عکس ها4 (۱۳) عکسها 5 (٦٦) عکسها6 (۱٥) غذاها (٥) غذاها 1 (۸) فیلم (۱) ماه رمضان (۱٠) مذهبی (٩) مذهبی 1 (۱٠) مذهبی 2 (۱٥) مذهبی2 (۱) مذهبی3 (۱٠) مذهبی4 (۱٧) مذهبی5 (۳٠) کردهای کرمانج شمال خراسان (٤) کردهای کرمانج عمارلو (۱٢)
لينک دوستان
سرزمین آسمانی ما دیلمستان زیتون خبر شــهـرداری بـــــره ســــر سایت روستای دشتویل سایت گوفل خورگام پایگاه خبری هفـت شـــهر نـیـــوز شهرداری منجیل پایگاه خبری تحلیلی کلارنا آهنگ کرمانجی روستا لیاول سفلی روشنگر علیرضا دولتی دشتکان قلب سفیدرود ماهین نیوز خدمات کامپیوتری سهیل عمــــــــــارلـــــــــــــــو نــــــــــــوای رودبـــــــار روستاي زيباي خــــــــــرمكـــــــــوه بخش عـــــــــمارلـــــــــــو سرزمین مه و خورشید دهكده خاطرات(داماش) منجیل نیوز الله مزار کرد کرمانج زبان قوچان شارشار شهادت ســـــــرا خدایا به تو پناه میبرم امامزاده عباس (ع) چهارمحل روستای پاشاکی روستای حشمت آباد چمبل پاکده دوستانه روستای زیبای جـــو بـــــن روستای جوبن هفته نامه شکوفه های زیتون سرزمینی به نام طالکوه ازتبار یــــــــــــــــــــــاس کرمانج تاریخ کرد.هنرمندان موسیقی خراسان بــــاران بـــبـــار...کرمانج شیروان خورگام گیلان سایت تخصصی کردی کرمانجی پورتال خبری جوانرود هوال هیات محبّان الزهراءبسیج چهارمحل مشق شیدایی برارود روستای من چلکاسر دست نوشته ها یک خبرنگار بيــــــــــــــــان شاعر حسین تقدیسی روستای سیبن خورگام روستای انارک______ول بهشت کمشده لیاول میکال فریاد جام مارلیک روستای پاکده روستای نوده خورگام صدای پشتکلا جلیسه دهکد ه عشق راه ما انوش اکبـــــــــــــــری یه دهات داریم هیشکی نداره روستای برارود علي ولي الله كركان بندر انزلي سه رياس قاصدك هان چه خبر آوردي ؟ تاریخ ماتاریخ وتمدن ایران جهان باستان روستای صیقلده خورگام موسيقي نبض زندگي بره سر رودبار جعفرآبادخلخال (كرمانج) ما سه تا کردان شیراز كلبه تنهايي من روستاي پاكده دهياري معدن سنگرود شكوفه هاي گيلاس قوم بزرگ كرمانج روستای کوشک الموت سایت بهراه روستا ي شيركده زيباترين شعر بــاغــبــانــی ســــبـــز قوشخانه سرملی وچهابرمحل دانش پراکن (بزرگترین تارنگار دانشی پارسیان) قوچان روستای کلایه رودبار وبلاگ روستای ناش مجله خبری فارنک بیمه ملت نمایندگی۲۷۴۱- خدایا دوست دارم پایگاه فرهنگی مذهبی علویان شیرکده سمل قدیم (زندگی) روشن تر از خاموشی چراغی ندیدم وبسایت پیرکوه ققنوس روستاي دودر شهرستان سيربك رئین بجنورد خراسان شمالی روستاهای زیبای گیلان دوسالده خسته ازروزگار zerd welati min - زه رد وه لاتئ من : روستای زرد در استان خراسان شمالی قطره ای زاسمان چکیدبه زندگی آپلودسنتر فارس لرن http://textlink.ir عینک سه بعدی پیک8 سایت آپلود7 ابزار نمایش اسلایدر تصاویر کرم باله آ اطلس تاریخی ایران پیش ازاسلام پیکو فایل روستای نخودتپه همجوار کوه سهیل(سی ویل) موسیقی کرمانجی روستای چاپارخانه گیلان تاریخ گیلان ومازندران عشایر ، رنگواره های یک رنگ اخبار فناوري اطلاعات شبکه دوستان بهشت من شبکه اجتماعي ادبيات جهان